Maktablarda ona tili fani nega qisqartirildi?

Maktablarda ona tili fani nega qisqartirildi?
Telegram kanal подписаться

Maktablarda ona tili fani nega qisqartirilgani yuzasidan Xalq ta’limi vazirligi matbuot kotibi izoh berdi.

“Ona tilini o’qitishda e’tibor songa emas sifatga qaratilishi kerak”

Bugun ijtimoiy tarmoqlarda Ona tili va adabiyot fani soatlarini qisqartirilganligi mavzusi keng muhokama bo’lmoqda. Avval ham bu bo’yicha vazirlik bir necha bor izoh va tushuntirish bergan. Bugungi muhokamalar fonida masalaga yana bir bor oydinlik kiritishga qaror qildik.

Davlatimiz rahbari 24 yanvar kuni Oliy Majlisga qilgan Murojaatnomasida maktab o’quv dasturlarini ilg’or xorijiy tajriba asosida takomillashtirish, o’quv yuklamalari va fanlarni qayta ko’rib chiqish, ularni xalqaro standartlarga moslashtirish masalalari ko’tarilgan.

Huquqiy asos

Amaldagi tayanch o’quv rejasini Xalq ta’limi vazirligi tomonidan qayta ko’rib chiqilishi O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “YOshlarni ma’naviy-axloqiy va jismoniy barkamol etib tarbiyalash, ularga ta’lim-tarbiya berish tizimini sifat jihatidan yangi bosqichga ko’tarish chora-tadbirlari to’g’risida” Qaroriga asosan amalga oshirilgan. Qarorda 2019-2020 o’quv yilidan boshlab amaldagi o’quv rejani 10 foizga qisqartirish topshirilgan.

SanPin me’yori oshib ketgan

Shu bilan birga, O’zbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya shifokori tomonidan 2018 yil 27 aprelda tasdiqlangan Sanitariya qoidalari, normalari va gigiena normativlarida 1-4-sinf o’quvchilarining haftalik o’quv soati jami 88 soat etib belgilangan. Amalda bu soat 98,5 soatni tashkil etib, belgilangan me’yordan 10,5 soat oshib ketgan. Shu sababli, boshlang’ich sinflarning o’quv soati Sanitariya qoidalari, normalari va gigiena normativlariga muvofiqlashtirilgan.

❗️Maktablarda Ona tili fani oliy ma’lumotli filolog tayyorlashga yo’naltirilgan

Mazkur fan o’quv dasturlarini chuqur tahlil qilish natijasida unda muomalada ishlatilmaydigan qoidalar, murakkab grammatikaga oid, oliy ma’lumotli filolog mutaxassisini tayyorlashga yo’naltirilgan mavzular borligi aniqlangan va bu narsa ertaga filologiya bo’yicha faoliyatini davom ettirmaydigan o’quvchi uchun ortiqchaligi aniqlanib, o’quv dasturlaridan qisqartirilgan.

Bir narsaga e’tibor qarating, maktablarda ona tili uchun o’quv yuklama soati 68 soatni, XORIJIY TILLAR UCHUN 29 SOATni tashkil qilar ekan. Bir mulohaza qilib ko’ring, bir bola maktabga borib bitirgunga qadar mutlaqo yangi tilni NOLdan o’rganishga 29 soat talab qilinar ekanda, o’zi bilgan ona tili uchun bu me’yor 2 barvardan ortiqni tashkil qilar ekan.

Aytish joizki, Ona tili va adabiyot fani asosan 2-6 sinflar uchun qisqartirilgan. Xususan, 5-sinfda ona tili va adabiyoti fanidan 30 ta mavzu, 6-sinfdan 17 ta mavzu chiqarib tashlangan, 5-sinfdagi 40 ta mavzu, 6-sinfda 23 ta mavzu yuqori sinflarga o’tkazilgan.

Ya’ni asosiy e’tiborni fanlarga ajratilgan soatlarga emas, balki ulardan samarali foydalangan holda sifatli ta’lim berishga qaratilishi maqsad qilingan.

Xalqaro tajriba o’rganilganda…

Yetakchi olimlar, soha mutaxassislari va amaliyotchi o’qituvchilar tomonidan Ona tili va adabiyot fanining o’qitilishi xorijiy davlatlarda o’qitilishi tahlil qilinganda quyidagilar aniqlangan:

Ona tili va adabiyoti fanining haftalik o’quv soati Estoniyada 39 soat, Germaniyada 41 soat, Finlyandiyada 42 soat, Angliyada 43 soat, Janubiy Koreyada 46 soat, Belorussiyada 42 soat, Qozog’istonda 58 soatni tashkil etadi. Mazkur davlatlar umumta’lim maktablarida ona tili va adabiyot fani umumta’lim davrida Estoniyada 1365 soat, Germaniyada 1230 soat, Finlyandiyada 1596 soat, Angliyada 1591 soat, Janubiy Koreyada 1886 soat, Belorussiyada 1428 soat, Qozog’istonda 1914 soat o’qitiladi.

Shularni inobatga olib O’zbekiston umumta’lim maktablarida ona tili va adabiyot fanining o’quv dasturlari xorijiy tajribalar asosida o’quvchilarda tinglab tushunish, o’qib tushunish, yozish va og’zaki nutq ko’nikmalarini shakllantirish hamda rivojlantirishga yo’naltirilgan holda takomillashtirilgan.

Yangi umumiy o’rta ta’lim maktablari uchun 2020-2021 o’quv yiliga mo’ljallangan tayanch o’quv rejada ona tili va adabiyot fanini haftada 57 soat, yillik jami 1938 soat o’qitilishi belgilangan.
Xulosa o’rnida

“Bugun ta’lim tizimining asosiy maqsadi bolaning dars soatlarini ko’paytirish emas, balki davlat budjeti doirasida ajratilgan soatlardan imkon qadar samarali foydalangan holda ta’lim sifatini oshirishdan iborat.

Biz har bir maktab bitiruvchisini filolog emas, o’z ona tilini tinglab, o’qib tushuna oladigan, to’g’ri yozishni biladigan va og’zaki nutqi ravon bo’lgan shaxs sifatida tarbiyalanishini maqsad qilganmiz”, deyiladi vazirlik izohida.

P.S. Men ham filologman, men ham maktabda ona tili fanidan dars beraman. Ona tili fani qisqartirilishiga mening qarshiligim yo’q, lekin vazirlikdan shuni so’rab qolardimki, o’z ona tilimizni o’qitishda ham xorijiy tillarni o’qitilganidek ikki guruhga bo’lingan holda o’rgatilsa maqsadga muvofiq bo’lardi. Milliy qadriyatlarimizni o’quvchilar onggiga singdirish, ularning nutqi va fikrlash doirasi kengayishi uchun bu eng to’g’ri qadam bo’lishi shubhasiz.

Понравилась статья? Поделиться с друзьями:
Baxtiyor.uz
Добавить комментарий

;-) :| :x :twisted: :smile: :shock: :sad: :roll: :razz: :oops: :o :mrgreen: :lol: :idea: :grin: :evil: :cry: :cool: :arrow: :???: :?: :!: