JAWS yoki NVDA – qay biri kuchli?

NVDA

Salom, ushbu maqolada ko’zi ojizlar uchun zarur bo’lgan dasturiy ta’minotlar JAWS va NVDA ning asosiy farqlari haqida suhbatlashamiz.

Dastlab, ularning tarixi haqida.

JAWS tarixi

Ko’zi ojizlar uchun ekran yordamchilari orasida birinchi bo’lib JAWS ta’sis etilgan. Wikipedia ma’lumotiga ko’ra ushbu dastur 1978-yilda yo’l transport hodisasi tufayli ko’z nuridan ajragan sobiq motosiklchi Ted Henter tomonidan 1989-yilda chiqarilgan. Henter ushbu loyihani amalga oshirish uchun 1985-yilda Joys tomonidan 186000 dollarlik sarmoyani qabul qiladi va Henter-Joys korporatsiyasini tashkil etadi. 1990- yilda Joys o’z ulushini Henterga sotadi. 2000-yilning aprel oyida Henter-Joys kompaniyasi Blazie Engineering va Arkenstone Inc bilan birlashgan holda Freedom Scientific kompaniyasi hosil bo’ladi. Dastur dastlab, MS-DOS operatsion tizimi uchun yaratilgan bo’lib 1995-yil yanvar oyida Windows tizimi uchun 1.0 versiyasi e’lon qilingan. Shundan buyon har yili dasturning takomillashtirilgan yangi versiyalari ishlab chiqarilmoqda. Hozirgi kunda ushbu dasturning so’nggi versiyasi 2019-yil aprel oyi holatiga ko’ra “JAWS 2019.1903.47” bo’lib turibdi. Rasmiy sayti: freedomscientific.com

NVDA tarixi

NVDA inglizchadan (NonVisual Desktop Access) so’zlarining qisqartmasi bo’lib, 2006-yil Maykl Curran tomonidan ishlab chiqilgan. Maykl Curran Microsoft SAPI bilan Python ekran diktorini nutq vositasi sifatida ishlab chiqishga kirishdi. Asosiy maqsad – turli tijoriy yo’llar bilan taklif etiluvchi ekran diktorlari o’rnini bosa oladigan bepul dastr yaratish bo’lgan. 2006-yil oxiriga kelib muallif o’zining NVDA (NonVisual Desktop Access) loyihasini e’lon qiladi va kelasi yil 0.5 versiyasini taqdim etadi. Shundan so’ng yildan yilga dastur barqaror o’sishda davom etib imkoniyatlari oshirib borildi. Bugungi kunda NVDA barcha operatsion tizimlarni qo’llab-quvvatlaydi va JAWS ning asosiy kuchli raqobatchisiga aylandi. 2019-yilning Aprel oyi holatiga ko’ra dasturning so’nggi versiyasi – “NVDA 2019.1”. Sayt: nvda.ru

JAWS va NVDA ning asosiy farqlari

Ikki dasturiy ta’minotning ham maqsadi bir – ya’ni ko’zi ojiz va zaif ko’ruvchi kishilar uchun kampyuterdan foydalanishda yordamchi bo’lish. Ularning birini ustun qo’yish fikridan yiroqman. Shunday bo’lsa-da, ularning bir-birini takrorlamagan ba’zi xususiyatlarini ko’rib chiqishimiz mumkin.

Dasturni toppish va yuklab olish bo’yicha farqlar

Dasturni yuqorida keltirilgan o’zining rasmiy saytlaridan toppish mumkin. JAWS rasmiy saytida demo versiyasini taqdim etadi. Demo versiyasida dastur kampyuterni har gal qayta ishga tushirilganda 40 minutgacha ishlaydi va to’liq ishlashi uchun litsenziya sotib olish kerakligini ogohlantiradi. Anglaganingizdek, JAWS pullik hisoblanadi. Lekin internet sahifalarida uning litsenziyasini bosuvchi vzlom qilingan versiyalari ham bor. Dastur hajmi yangi versiyalarida 500 mb dan oshadi. NVDA dasturini esa rasmiy saytidan bepul yuklash mumkin, hajmi 20 mb dan biroz oshadi. dasturni qulay ishlashi uchun qo’shimcha nutq sintezatorlarini mustaqil ravishda o’rnatish, NVDA ning asosiy xususiyatlarini kengaytirish kerak. Ushbu manzilda qo’shimcha komponentlar o’rin olgan.

Dasturni o’rnatish, ishga tushirish bo’yicha farqlar

Menimcha, ushbu yo’nalishda NVDA qulay. Nega deganda, ushbu dasturni bir marta o’rnatib, barcha komponentlarni alohida o’rnatgandan so’ng uningportativ versiyasini yaratib olish mumkin. Portative versiya yordamida dasturni UCB kartalarga yuklab boshqa kampyuterga o;rnatmagan holda ham foydalansa bo’ladi. JAWS esa har safar undan foydalanish uchun konfiguratsiyani to’liq o’rnatishni talab qiladi.

Internet uchun afzalliklar

Har ikki dastur internetning barcha mashhur brauserlar bilan munosabatga kirisha oladi. Bu yo’nalishda JAWS imkoniyatlari biroz ko’proq, nazarimda. Chunki ushbu dastur yordamida sichqoncha kursori bilan yaxshi ishlash mumkin, birgina “F”6 va “F”7 tugmalari orqali sahifadagi sarlavhalar va linglarni ajratib olib tanishish mumkin.

Elektron ma’lumotlar, jadvallar bilan ishlash

Elektron ma’lumotlardagi Hujjat nomlari, sarlavhalar, tasvirlar, xatcho’plar, jadvallar, shakllar, ro’yxatlar va havolalar kabi turli xil elementlarni ovozlashtirishda NVDA ancha ilgarilab ketgan. Kursor hujjatning nechanchi qatorida, nechanchi sahifasida, qaysi yecheykasida turgani kabi kichik detallarni shu dastur yaxshiroq tanishtiradi.

Brayl displeylari bilan ishlash

Men brayl displeylaridan foydalanib ko’rmaganman. Bu borada mutaxassislarning fikriga qaraganda NVDA imkoniyatlari ko’proq ekan. JAWS turli ortiqcha dasturlarni o’rnatib yuborgani sababli ham bu borada biroz og’ir ishlashi sezilar ekan.

Men qay birini ishlataman?

O’tgan yilga qadar men JAWS ning vzlom qilingan versiyalaridan foydalanib kelar edim. JAWS dasturlari bo’yicha ushbu blogimda Gapiruvchi kampyuterlar yoxud JAWS dasturi haqida va Jaws dasturidan keng foydalanish maqolalarini ham yozgan edim. Sababi, JAWS sintizatorlar bilan yaxshi moslashadi deb hisoblar edim. Ammo “Milena” sintezatorini NVDA bilan birga eshitganimdan so’ng ushbu dasturni afzal ko’ra boshladim. Hozirda NVDA ning so’nggi versiyasini “Milena” sintezatori bilan ishlatib kelmoqdaman.

Xulosalar

Har ikki dasturning ham o’z muxlislari va foydalanuvchilari keraklicha topiladi. Hattoki ushbu dasturlardan tashqari ham boshqa ekran diktorlari mavjud. Lekin ularning imkoniyatlari hali raqobat darajasida emas. NVDA paydo bo’lgunga qadar JAWS eng ko’p so’ralgan dastur bo’lganligini ham unutmaslik kerak. Qaysi dasturni tanlash bu o’z ixtiyoringizga bog’liq.

Maqola yoqdimi? Iltimos, saytni ommalashtirishga yordam berib ijtimoiy sahifadagi do'stlaringizga ma'lum qiling.
Fikr bildirish

;-) :| :x :twisted: :smile: :shock: :sad: :roll: :razz: :oops: :o :mrgreen: :lol: :idea: :grin: :evil: :cry: :cool: :arrow: :???: :?: :!: